Saturday, April 25, 2009

3rd Sunday Easter (B)

PAGPANAKSI
Nagatakup ang aton Ebanghelyo sa sini nga Dominggo sa sini nga mga pulong: “Kamo ang mga saksi sini nga mga butang.” Ginhambal ini sang aton Ginuo matapos Siya magpakita liwat sa Iya mga gintutun-an, nagka-on sang sinugba nga isda sa ila atubangan, kag nagpasalig sa ila nga indi sila magpangduha-duha tungud nga matuod nga nabanhaw Siya, suno sa gintagna sang mga kasulatan.
Sa Iya masunsun nga pagpakita sa Iya mga gintutun-an, gina-amat-amat man Niya pahangup sa ila nga ang Iya ti-on sa sining kalibutan, nagatakup na, kag ini nagabukas naman sa isa ka ganhaan nga pagapadayunon sang Iya mga gintutun-an. Amat-amat Niya nga ginapakita nga may yara pa nga nabilin nga mga buluhaton ang mga gintutun-an kag ini amo ang PAGPANAKSI sang tanan nila nga nakita kag nabati-an nahanungud sa ila nga Ginuo, kag ini paga-updan sa pagdala sang mensahi sa paghinulsol kag pagpatawad sang mga sala!
Bisan natapos na ang tawohanon nga kabuhi sang aton Ginuo, sa gihapon ang Iya nga misyon padayon nga pagadalhon sang Iya mga gintutun-an tubtub nga ini naka-abut sa aton man nga tini-on. Ang ginwali sang mga gintutun-an sang una amo man ang aton ginawali sa subong gid nga mga tini-on, kag ang pagpanaksi nga ila ginhimo sa pagbantala sang Maayong Balita sang aton Ginuo, amo man nga pagpanaksi nga nagahangkat sa aton sa sini gid nga tion! Ano bala ang aton mga GINBUHAT sa pagpamatu-od nga BUHI ang aton Ginuo sa aton adlaw-adlaw nga pagginawi? Kita bala ang mga bag-o nga SAKSI sang aton Ginuo?
FR. RONNIE
SAKSI NI KRISTO

Ong mangin saksi sa kay Kristo amo ong mangin isa ka martir. Sang si Kristo magsiling, “Kamo ong mga saksi sini nga butang”, ana nga gintao sa ana mga gintutun-an ong titulo nga ‘Martir’. Gani ong tanan nga sumulunod ni Kristo, mga saksi ni Kristo. Ong minatuod nga nagasunod kay Kristo, isa ka martir.
Ong mangin isa ka martir wa nagakahulugan nga patyon gid para kay Kristo. Ong mangin isa ka martir nagakahulugan nga mangin isa ka saksi ni Kristo. Apang masami sang una, nga ong mangin saksi ni Kristo nagadala sa isa ka tawo nga patyon para kay Kristo. Apang sa pagkamatuod, ong isa ka tawo indi dapat mapatay para kay Kristo agud mangin isa ka martir.
Sa manakarya nga panahon, ong tinaga nga “MARTIR” masami nga ginataw-an et lain o sala nga kahulugan. Ong isa ka ‘battered wife’ nga padayon nga galumon sa ana bana ginatawag nga martir. Ong isa ka obrero nga ginadaugdaug et ana amo ginakabig nga martir. Apang mamangkot taton: Kon ong isa ka babaye, isa ka ‘battered wife’, kay sin-o sia nagapanaksi? Ag kon ong isa ka empleyado ginadaugdaug, kay sin-o sia nagapanaksi?
Buot silingon, ong nagahimo sa isa ka babaye o lalake nga martir amo kon sin-o ong ana ginataw-an et panaksi. Ong isa ka tawo nga nagabagun-a o ginadaugdaug, indi matawag nga martir kon ong ana pag-antus wa naangot sa kay Kristo. Gani ong panaksi lamang sa kay Kristo ong minatuod nga nagahimo sa tawo nga martir.
Haman? Tungod ong pagkamartir indi tana nahanungod sa kamatayon kundi sa kabuhi. Kon paano ag para kay sin-o kita nagakabuhi amo ong nagahimo kanaton nga martir. Wa labot kon kamatayon man ong katapusan et aton pagpanaksi.
Haman liwat? Tungod wa et tawo nga ‘instant’ nga martir. Matuod nga ong kamatayon et isa ka martir gaabot et hinali, apang ong pagkamartir wa ginnabdos sa isa lamang ka adlaw. Ong isa ka tawo makabaton et kamatayon et isa ka martir tungod ana un nga daan ginkabuhi nga mapatay sa ana kaugalingon para mabuhi ong iban, pareho kay Kristo, nga kon sa kay Sta. Theresa et Lisieux pa, ‘mapatay et mga diutay nga kamatayon adlaw-adlaw’.
Gani sa paghambal ni Kristo nga, “Kamo ong saksi sini nga mga butang”, kita ginaagda nana nga mangin martir. Ag ong buot silingon nana amo nga kinahanglan naton magkabuhi et aton kabuhi para kanana antes kita manginmatay para kanana. Nakasugod ka un bala magkabuhi o mangin saksi para kanana?
Mabuhay ong Maalwan nga mga Mambusaonon!

FR. DODO

Thursday, April 16, 2009

2nd Sunday of Easter- B

PAGHIDA-IT
Ang isa sa mga “titulo” sang aton Ginuong Jesus nga makita sa dinalan sang Biblia nga Siya amo ang "Prinsipe sang Paghida-it”. Maathag ini nga makita sang Siya matawo bilang isa ka lapsag sa aton tunga! Ining pagkaprinsipe sang Paghida-it indi lamang sang isa ka titulo para sa aton Ginuo kundi isa ka MISYON… ISA KA PANGAKO nga sa diin Iya ginpakita ang katumanan bisan pa sa likud sang kamatayon! Padayon Siya nga nagahangkat sa aton nga magdala sining paghida-it bilang MAAYONG BALITA sa tanan nga mga kapungsoran.
Ang pagkabanhaw sang aton Ginuo nagatulud sa aton sa isa ka tikang sang pagtuo nga ang paghida-it indi lamang sang isa ka handum kundi isa ka BULUHATON nga aton sarang malab-ut kon kita nagakabuhi sang pagkabanhaw nga may bug-os nga determinasyon sa pagbuhat sang ginbilin sang aton Ginuo nga amo nga kita ang magadala kag magapadayon nga mga INSTRUMENTO sang paghidait!
Masalimu-ot kaayo ang kalibutan tungud sang mga kinagamo nga kalabanan gintuna-an lamang sang bugal kag paindis-indis. Wala ini untat nga nagaluntad sa aton tunga tungud ang kalabanan sa aton wala nagalantaw sang pagkabanhaw nga isa ka buluhaton, kundi isa lamang ka talan-awon nga daw sa “nag-magic” lang ang aton Ginuo. Gani, ang paglkabanhaw nangin isa lamang ka “makatalanhaga” nga hitabo kag wala gid maka-salupsup sa aton kaugalingon.
Ang pagkabanhaw nagatulud sa aton sa paglakat sa dalan sang pagpanibag-o! Ano ang nabag-o sa aton?
FR. RONNIE


“2C = F8”
Sa kadya nga panahon nga duro et wakalan, ditol ag nagapakunokuno, maayo gid nga maghalong sa mga ginahambal et iban. “To see is to believe”. Maayo gid nga makita naton ong mga pamatuod et ginahamabal et tawo.
Ong Pagkabanhaw et Ginuo ginpamatud-an et mga nakakita kanana. Dya indi et imbento o himohimo lang nanda. Ong mga gintutun-an nagtuo kanana sanglit kay nakita gid sia et anda kaugalingon nga mga mata.
Kapaslawan ong nabatyagan et mga gintutun-an sang gindakop si Jesus ag sanda nagpalalagyo. Gani si Tomas wa magpati et ginsugid et ana mga kaupod nga nabanhaw ong anda Manunudlo. Basi dya sanda nalatnan lang et ginatawag nga ‘mass illusion’ bangud et kahadlok ag pagkadesperado. Apang nagpakita liwat si Jesus kananda ag ginsabat nana ong hangkat ni Tomas.
Dyang natabo kay Tomas nagapakilala nga ong Pagkabanhaw ni Jesus indi isa ka palanan-awon lamang: nakita sia et mga Apostoles, nabatian nanda sia, ag ayhan ginhakos ag gin-uyatan pa nanda sia. Buot silingon, ginpakit-an sanda et pamatuod. Gani garantiya dya sa madason nga mga kaliwatan nga ong pagtuluohan sa Pagkabanhaw indi himohimo lamang.
Ong pagpangduhaduha ag pagtuo wala pirme nagakontrahanay. Mahimo nga ong pagtuo nagasugod sa pangduhaduha. Kay sa pagsugod, kinahanglan ong mga pamatuod. Apang sa pagtuluohan, indi pirme kinahanglan nga makita ong tanan. May mga butang nga matuod apang indi matalupangdan et aton mga mata.
Pagkatapos et ana pangduhaduha, si Tomas nagtuo. Wala na ginsiling kon gingulo pa nana ong ana tudlo sa agi et mga lansang. Tuman o bastante un nga nasayran ni Jesus ong pangduhaduha ni Tomas sa wa pa sanda magkit-anay. Si Tomas nga nagsimba kay Jesus bilang Ginoo ag Dios nakalab-ot sa India sa pagpalapnag ag pagpanginmatay sa kadyang ana Ginoo ag Dios.
Mabuhay ong Maalwan nga mga Mambusaonon!

FR. DODO

Saturday, April 11, 2009

Easter Sunday- B

BUHI SIYA!
Masami, sa aton naandan, nagakadto kita sa sementeryo kon Piesta Minatay, apang sa ordinaryo nga lakat sang aton kabuhi, sa adla-adlaw naton nga kina-andan, wala kita nagapalapit diri. Ngaa ayhan? Sin-o man sa aton ang na-ila sa pagsagad kinadto sa lugar sang mga patay? … Sa lugar nga puro lang tul-an?... Sa lugar nga nagasimbolo sang pagtapos sang kabuhi?! Ayhan, ang isa pa gid ka madalum nga rason kon ngaman nga sa ordinaryo naton nga kabuhi, wala kita nagakadto sa sementeryo tungud ini nga lugar NAGAPAHANUMDUM SA ATON SANG ATON MISMO NGA KAMATAYON! Sa sementeryo kita nagasumalang sa isa ka kamatuoran nga mapa-it, kag ini, amo ang kahuyang naton nga mga tinuga, nga sa ulihi, kita man mapatay. Nahadluk kita mapatay, amo gani nga bisan sa mga sugilanon, ginalikawan naton ang topiko sang kamatayon tungud ini kamatuoran nga mabudlay batunon! Luyag kita nga magkabuhi, kon pwede lang, nga WALA SING KATAPUSAN!
KON PWEDE LANG? Amo ini ang mensahe sang PAGKABANHAW sang aton Ginuo– PWEDE GID! Pwede gid nga kita mag-angkon sang kabuhi nga WALA’Y KATAPUSAN, tungud sa Iya nga pagkabanhaw, gin-upod man Niya kita sa pag-ambit sang KABUHI nga wala’y katapusan– Ang kabuhi nga MAHIMAYAON!
Sa Pagkabanhaw sang aton Ginuo, Iya nga ginpakita nga wala na ang dalit sang kamatayon tungud Siya amo ang DIYOS SANG MGA BUHI kag ang tanan nga naangut sa Iya may KABUHI NGA WALA SING KATAPUSAN!
FR. RONNIE
RESURREXIT ALLELUIA!
Sobra ka duro nga mga tawo ong nagadayaw kay Jesus ag kanana nga pagtulun-an apang wa sanda magpabunyag agud mangin kristiano. Daon si Mahatma Gandhi nga nagkuha et inspirasyon sa “Beatitudes” ni Jesus. Sanda CHRIST-FANS, indi CHRIST-IANS. Ong nagapugong sa kadam-an kananda agud mangin kristiano amo ong pagtuluohan nga si Kristo nabanhaw sa mga minatay. Para kananda, ong pagtuo sa Pagkabanhaw ni Jesus amo ong “bukid” nga indi nanda mataklad. Mabaton ag mapatihan nanda ong tanan nga ginatuohan et mga Kristiano luwas lamang kadya. Apang dya ong pagtuluohan nga sentro ag sadsaran et aton pagka-Kristiano. Si San Pablo klaro nga nagsiling: “Kon si Kristo wa mabanhaw… ong inyo pagtuo wa pulos” (1 Cor 15,14).
Kon aton usisaon ong sugilanon et Pagkabanhaw, may duha ka bagay nga nagapamatuod nga dya may basehan sa realidad. (Indi dya ‘scientific proof’ et Pagkabanhaw ag indi man dya kontra sa pangrason et tawo. Gani kinahanglan duri ong ‘leap of faith’)
Ong una nga hitabo amo ong hanggud nga pagbag-o sa mga gintutun-an. Pagkatapos et trahedya et Kalbaryo, mga talawit sanda nga nagpalanago sa kwarto, kay nahadlok sanda a awtoridad. Magamo ong anda painoino, nadulaan sanda et paglaum, halos wa un et saysay ong anda kabuhi. Apang pagkaligad et pila ka semana, makita naton sanda nga maisog nga nagaatubang sa Sanhedrino agud makigdebate (Bin 4:5-22); sanda nga mga mangingisda nagasupak sa Pinakamataas nga Konsilyo et mga Judio! Paano naton mapaathag dya?
Ong ikaduha nga pamatuod amo ong wala nagabalhin nga panaksi et mga Apostoles. Duro kananda ong ginpatay bangud sa anda pagtuo sa Pagkabanhaw. Kon dya bunga lamang et anda imahinasyon ukon dya anda lang gin-imbento ag patopato, ayhan may pila sa anda nga magbalhin et hunahuna kon malapit un sanda patyon. Sanda magahambal: “Opps, hulat anay, indi matuod adto; amon-amon lang to!” Apang wa gid nanda ginligwat dya nga pagtuo.
Mabuhay ong Maalwan nga mga Mambusaonon!
FR. DODO

Saturday, April 4, 2009

Palm Sunday (B)

ANG PASYON NI JESUS
Sa aton pagsaulog sang Dominggo de Ramos, aton ginasuguran ang pinakabala-an nga “tini-on” sa aton Kalendaryo sa Simbahan, kag ini amo ang Semana Santa. Tungud ang Semana Santa nagapatuhoy sa tion sang aton KALUWASAN nga aton naangkon paagi sa KASAKIT, KAMATAYON, KAG PAGKABANHAW SANG ATON GINUONG JESUS.
Pinakabalaan ini tungud diri aton ginahanduraw ang kahulugan sang PAGHIGUGMA sang Diyos sa aton tanan nga ginpahayag sang aton Ginuo paagi sa Iya pag-antus kag kamatayon.
Sa sini nga hitabo sa Semana Santa ginapakita sa aton sang Diyos nga ang tawo nga Iya gintuga suno sa Iya gid nga larawan, INDI SANG BARATOHON, bisan pa nga siya nag-gikan sa yab-ok, tungud siya nagadala sang MARKA kag DIGNIDAD bilang anak sang Diyos.
Sa Dominggo de Ramos, aton ginabendisyonan ang mga LUKAY, tungud inii amo ang timaan sang “madinalag-on” nga pagsulud sang aton Ginuo sa Jerusalem, sa diin Siya ginkabig kag luyag himu-on sang mga tawo nga isa ka HARI! Apang, ginpakita sang aton Ginuo, nga ang matuod nga pagkahari wala nagasandig sa poder ukon gahum nga tawohanon sa diin aton gina”dominar” ang mga tawo sa paagi sang pakusog kag inpluwensya, kundi, paagi sa PAG-ALAGAD kag sa PAGHALAD SANG KABUHI, agud ang maangkon sang tagsa-tagsa ang minatuod nga kahilwayan kag kabuhi.
Amo ini ang kahulugan sang Semana Santa– PAGHALAD SANG BUG-OS NGA KAUGALINGON!- Ano ang aton halad para sa Ginuo sa sining Semana Santa?

FR. RONNIE

CORAZON NI SANTINO

Semana Santa un. Gani magpangamuyo kita et santo nga taguipusuon. Kay dyang santo nga taguipusuon amo ong nagahimo sa Semana Santa nga santo.
Ong taguipusuon et Dios nga Amay amo ong nagahimo sa kadya nga semana nga santo. Isa dya ka taguipusuon nga nagapalangga gid kanaton sa bagay nga ana gintao kanaton ong ana bugtong nga anak.
Ong taguipusuon ni Kristo amo ong nagahimo kadya nga semana nga santo. Dya taguipusuon nga masinulondon et isa ka anak. Dya taguipusuon nga wala gid nagkahikaw nga bun-on sa Krus agud mahugasan taton sa aton mga sala.
Ong taguipusuon ni Santa Maria amo ong nagahimo kadya nga semana nga santo. Dya taguipusuon nga nagnabdos ag dungan nga nagapitik sa ana anak. Amo dya ong wala’y dagta nga taguipusuon et Iloy et Dios.
Ong taguipusuon ni San Juan ag ong mga taguipusuon et mga babaye sa tiilan et krus amo ong nagahimo kadya nga semana nga santo. Taguipusuon dya nga nagpabilin upod sa taguipusuon ni Jesus sa krus. Dya mga taguipusuon nga nagrisgo et anda kabuhi para sa anda Ginuo. Dya mga masaligan ag tampad nga mga taguipusuon et mga sumulunod et Dios.
Indi dya nga semana ong nagahimo sa aton taguipusuon nga santo. Ong santo nga taguipusuon amo ong nagahimo kadya nga Semana Santa nga santo.
Dyang santo nga taguipusuon malimpyo nga taguipusuon. Dya taguipusuon nga wala mahigkui et dumot ag pagtimalos. Dya taguipusuon nga wala et yab-uk et pagkasungaksungak, pagdinaya ag ‘wala-ko-labot!’ Dya taguipusuon nga nagapatawad, maalwan ag nagabulig sa iban.
Gani ano bala ong imo taguipusuon? Maputi bala o maitom?
Mabuhay ong Maalwan nga mga Mambusaonon!

FR. DODO

Thursday, March 5, 2009

2nd Sunday of Lent (B)

PAGPAMUKADKAD

Ang kwaresma nga tinaga nga isa ka paglubad sa aton nga pulong naghalin sa tinaga nga “LENTE”, amo gani nga ang translation sang mga Amerikano sa sini nga tinaga amon ang LENT. Ang “lent” isa ka panahon nga nagakahulugan “SPRINGTIME”, buot silingon nga sa sini nga panahon, NAGAPAMUKADKAD ang pagtubo liwat sang mga kabulakan pagkatapos sang malawig nga tigtulug-naw. Ini nagatudlo sa aton nga ang panahon sang Kwaresma isa ka tini-on sa diin kita nagasugud sa isa ka bag-o nga panahon sang aton kabuhi, kag ini amo ang pagpamukadkad liwat sang isa ka bag-o man nga kabuhi nga aton gina-ambit sa kabuhi sang aton Ginuo.

Sa aton nga Ebanghelyo, ang aton Ginuo nagpahayag sang Iya “nagapamukadkad” nga himaya paagi sa pagbaylo sang Iya nga dagway sa diin Siya nagmasilaw sa panan-awan sang Iya mga Apostoles.

Antes mahanabo ini, ginpanagna sang aton Ginuo ang Iya nagahilapit nga Kamatayon kag ayhan, nadula-an sang pagla-um ang Iya mga Apostoles, tungud sila nagakabig sa aton Ginuo nga isa ka manluluwas sa ila pagkapigos sa gahum sang mga Romanhon. Ila ginapanumdum ang lawasnon nga kahilwayan! Apang sa hitabo subong, ginatudlu-an sila sang aton Ginuo nga may ara pa nga mas labaw nga kahilwayan sang sa lawasnon, kag ini amo ang kahilwayan sang aton BUG-OS nga pagkatawo– lawas kag kalag!

Ayhan katulad man kita sang mga Apostoles, nagakinahanglan man kita sang kahilwayan sa aton kabuhi...pinansyal, gutum, puluy-an, kaangtanan, kag iban pa. Ang Ginuo lang ang may sabat sini. Sa Iya kita makapamukadkad sa bag-o nga kabuhi kag paglaum!
FR.RONNIE


ANTES ONG KANAMIT, KASAKIT!

Duro kanaton ong pareho kadya. Gusto naton mangin madinalag-on bisan wala et paghimud-os. Gusto naton magkalipay bisan wala danay et panghayhay. Gusto naton magkabuhi nga matawhay nga wala et kabudlay. Kon sa pulong pa et isa ka mangunguma, “Gusto naton mag-ani et humay bisan wala un et pag-araduhay!”
Apang ong ‘Transpigurasyon’ o Pagabalhin et dagway ni Kristo nagaligwat kadya nga mga painoino. Sang ako nag-adto sa Mt. Tabor, pareho kay San Pedro, ako man nakahambal, “Uhmm kanamitorn. Its really good to be here.” Kay didto sa ibabaw malamig ag manami magkatyog ag imo pa makita ong latagon et Megiddo sa idalum (Ong lugar et katapusan nga away et ‘good & evil’ nga nasulat sa Bugna ni San Juan).
Ong ‘Transpigurasyon’ ni Kristo, ginasiling et mga ‘theologo’, nga isa ka pasamit, padilap o pahimutad lamang et ana nga HIMAYA ET PAGKABANHAW. Apang aton gid nasaydan nga bisan ano pa kanami himutaran ong mahimayaon nga dagway ni Kristo sa ibabaw et bukid ag bisan ano pa nga diskarte et paganot ni San Pedro nga magpabilin sila didto, sa gihapon, sanda nagpanaug sa idalum. Duri ginaklaro kanaton nga ANTES ONG ANA MAHIMAYAON NGA PAGKABANHAW, SI KRISTO DAPAT ANAY MAG-ANTUS AG MAPATAY SA KRUS.
Dya nga kamatuoran makita gid sa aton kabuhi bilang tawo. Kinahanglan danay naton magtuon o magsunog et kilay kon gusto naton makapasar sa aton mga ‘examinasyon’. Kinahanglan danay ni Manny Pacquiao nga magtraining et malawig ag minatuod kon gusto nya dag-on subong si Hatton. Kinahanglan naton mag-obra et maayo kon gusto naton ma-promote.
Sa pagkamatuod, indi kinahanglan ni Kristo nga mag-agi sa isa ka makangilidlis nga pag-antus ag kamatayon sa Krus. Sarang Nana taton maluwas sa isa lamang ka pitik et ana nga tudlo. Dya misteryo ag dya nga misteryo may daon nga mensahi: WALA ET HIMAYA KON WALA ET KRUS. Wala taton et sarang makuha sa wala.

FR. DODO

Friday, February 27, 2009

1st Sunday of Lent (B)

KWARESMA-KWARENTA
Kwarenta ka adlaw ang ginhatag sa aton sa aton kalendaryo sa Simbahan bilang paghanda sang aton kaugalingon sa paghanda sa pala-abuton nga pagsa-ulog sang kasakit, kamatayon, kag pagkabanhaw sang aton Ginuong Jesus. Kwarenta ka adlaw sa pagpamalandong kon bala ang aton pag-ginawi nasanto suno sa kabubut-on sang Diyos ukon nagapasunud-sunod gihapon kita sa mga pag-ganyat sang Yawa paagi sa pagpadala-dala sa mga tentasyon nga iya ginatanyag?
Ang Kwaresma isa ka panahon sa aton kalendaryo sa diin kita ginapahanumdum sang panawagan sang aton Ginuo sa pagkaayo sang aton kabuhi kag sa pagtuo sa Iyang Maayong Balita: “Repent and believe the Gospel!” Amo ini ang kahulugan sang Kwaresma, nga ini tini-on sa diin gina-usisa naton ang aton kaugalingon kon bala tadlong man ang aton kaangtanan sa isa kag isa kag sa Mahal nga Diyos.
Gina-agda kita sang aton Ginuo sa pag-upod sa Iya sa “disyerto”, sa diin Siya naghimo sang tinindugan sa pagpili sang “binu-buot” sang Iyang Amay sang sa mga kadayawan kag kamanggaran nga gintan-ay sang panulay.
Kita man sa masami, naga-agi sa madamo nga mga pagsulay sang Yawa, kag sa sining mga tini-on, ano nga desisyon ang aton ginhimo? Nakahibalo na kita kon ano ang tama kag ang sala, apang sa aton mga desisyon nga ginabuhat sa aton kabuhi, sa masami, ano bala ang aton ginpili? Ginpili ta bala si Kristo nga amo ang aton ginatu-ohan, ukon ginpili ta ang mga bagay sa diin kita makapamintaha, tungud ini ginabuhat man sang iban? Kasan-o kita naghimo sang tinindugan tungud kita sumulunod ni Kristo? Mangin ano ayhan ang aton Kwaresma? FR. RONNIE
TANTALUS
“Mala mali malo mala contulit omnia mundo”. Dya isa ka dumaan nga hambalanon nga ong buot silingon, “Ong tanan nga kalainan sa kalibutan naghalin sa isa lamang ka mansanas”. Ong Biblia wala nakamentionar kon ano gid nga prutas ong ginkaon nanday Adan ag Eba sa Paraiso. Gani wala gid kita kasayud kon ano adto. Pwede man seguro nga indi dya ‘apple’ gid kundi star apple, pineapple, guava apple,etc… Apang sa gusto naton o indi, makatutulo laway gid man ya kon tulukon o makagalanyat ag kanamitorn kan-on ong mansanas.
Sa Greek mythology, si Tantalus ong hari et Phrygia. Bilang ‘punishment’ et mga ‘gods’ kanana tungod et ana nga pagpasaway kananda, si Tantalus ginkondenar nga magtindog sa tubig nga hasta sa ana nga liog samtang ong mga prutas ag pagkaon nagalambitin sa ibabaw et ana ulo. Kon gusto nya gani mag-inum, ong tubig naganabaw ag kon gusto naman nya magkaon, ong pagkaon ginahuyop et hangin. Imaw dya ong ginhalinan et tinaga nga “tantalize” (nagaganyat, nagapaibog, nagapaila, etc..) nga ong buot silingon amo ong “pagtan-ay o pagduho et isa ka manami nga butang sa tawo agud madismaya lamang sya kay sa punta, imo man lang bawion ag bay-an sya sa wala”. Ag si Adan ong nahauna nga nakana kadyang makagalanyat nga pagtonto ni Satanas. Paagi sa pagkaon ni Adan et makailibog nga ‘mansanas’ ni Satanas, ong sala nagsulod sa kalibutan.
Dyang estilo et pagganyat amo ong aton ginaagihan kon kita GINATENTAR O GINASULAY. Kay sa pagkamatuod, ong tentasyon o pagsulay amo ong imbitasyon ukon pangagda sa pagbuhat et mga butang nga bal-an naton nga sala, wala’y pulos ag nagahalit sa aton, sa iban, ag sa aton relasyon sa Dios. Dya nga pangagda sarang maghalin sa sutsot et iban ukon sa aton kaugalingon nga kalipayan mismo. Ong tentasyon nagatulod kanaton sa daywa ka nagasalungkaki nga padulungan suno sa klaro nga ginhambal ni San Ambrosio: “Ong demonyo nagasulay agud sya mangguba; ong Dios nagasulay agud Sya mangkorona!” Karon, paano kita makadaug sa tentasyon? Daywa ka bagay: Una, ONG PAG-ILOG KAY KRISTO. Kon luyag naton makadaug sa sala ag sa panulay, dapat naton ilogon si Kristo sa ana nga PANGAMUYO, PUASA AG PAGBANTAY sa desierto. Ikaduha, MAGLIKAW SA MGA OKASYON ET SALA. Buot silingon, maglikaw sa mga tawo,lugar ag mga butang nga nagadala kanaton sa pagpakasala. Kay ginasiling, “Ong pagpangamuyo batok sa tentasyon ag nagalukso man lang dayon sa mga okasyon, pareho man lang sa pagbutang et imo kamot sa ibabaw et nagadabadaba nga kalayo, ag magpangamuyo ‘kaw nga indi dya masunog!” FR. DODO

Friday, February 13, 2009

6th Sunday (A) Ord. Time

INDI MATAGO ANG KAAYOHAN
Isa sa mga kalidad sang Ebanghelyo ni San Markos amo nga ini may ginatawag nga “Messianic Secret”. Daw sa ginapahibalo niya sa iya mga manugbasa nga sa likud sang pagkatawo, sang pagkamaayo kag pagkamaluluy-on sang aton Ginuo, may ara nga ginatago nga sikreto sa Iyang pagkatawo
Ini maathag nga aton mabasahan kag mabati-an sa aton Ebanghelyo subong sa diin nagpamulong ang aton Ginuo sa bag-o lang Niya gin-ayo nga aru-on: “Indi mo gid ini pag-ipanugid bisan kay sin-o…” Ayhan ini ginsulat ni San Markos agud sa pagpahanumdum sa iya nga katilingban nga ang pagkawo sang aton Ginuo, dapat nga ila PAGATUKIBON… dapat nga ila KILALAHON… kag dapat nila HUPTAN sa ila kaugalingon agud ini mangin bahagi sang ila nga kabuhi!
Apang mapunggan bala naton yadtong aru-on nga ginbuhatan sang aton Ginuo sang milagro sa pag-ayo kon siya magpanugid sang ginhimo sang Ginuo? Sin-o bala sa aton ang magahipos lang matapos nga mahanabo ang isa ka milagro sa aton kabuhi?
Sa wala sing duha-duha, ang aru-on GINTANDOG sang aton Ginuo kag paagi sini natukiban niya kag nakilala ang KAAYO sang Diyos nga nagpalanupsup sa iyang kaugalingon, sa bagay nga subong, handa na siya magpanaksi sa kamatu-oran nga ang Diyos wala nagapabaya sa Iya mga tawo kundi padayon Siya nga naga-upod sa ila pagpanglakaton bisan pa sa tunga sang mga kasablagan.
Madamo nga mga kaayuhan ang ginhimo sang Diyos sa aton kabuhi. Ginhuptan ta bala ini sa aton tagipusu-on? Nangin MAPINASALAMATON man bala kita sa Iya?

FR. RONNIE
ZARA’AT
Ong aru nagikan sa Griego nga tinaga nga “leptein” o sa tinaga nga Hebreo nga “zara’at”, nga ong buot silingon “nagakahulog nga panit”. Mga sahi dya et katol. Indi dya ong ginatawag nga ‘Hansen’s disease’ sa manakarya nga panahon tungod kay indi tanan nga katol makalalaton. Apang mahangpan naton ong kasakit nga ginaaguman et mga “aruon” sadto – mga tawo nga may mga katol ag mga di-matinlo nga balatian sa panit. Ginapahilayo sanda sa anda pamilya, kakilala ag sa kadam-an. Ginakangil-aran ag ginalikawan ong mga ‘aruon’ indi tungod kay “ginalapnan”(infect) nanda ong katawhan, kundi tungod kay “ginahigkuan”(pollute) nanda ong mga tawo ag dya mangin kabangdanan nga sanda man indi un makasimba sa Dios sa sinagoga ukon sa templo.
Ginasiling nga ong aru bunga o simbolo et kasal-anan kay ong lawas nga ginaagnas tanda et kalag nga ginaagnas man. Ong tawo nga aruon ginakabig nga ginpatumbayaan et Dios. Nagakabuhi sia nga isahanon ukon upod sa katulad man nana nga aruon. Sia isa ka ‘living dead’: buhi pa sia apang ginakabig nga patay un et ana nga pamilya. Gani ginatawag ong aru sadto nga “subang et kamatayon” (Job 18,13).
Sa Ebanghelyo, ong pagpadala ni Kristo et aruon sa pari sa templo nagapahisayud kanaton nga Sia nagatuman et Kasuguan. Apang si Jesus wala nagapati nga ong aruon dapat ‘kastiguhon’ bangod et ‘ana nga kasal-anan’. Gani, sa ana nga daku nga kaluoy, ana nga gindab-ot ag gintandog ong aruon. Sa kadya nga buhat, ginsupak ni Jesus ong Kasugoan. Tinutuyo et Kasugoan nga amligan ong tawo nga indi malapnan. Apang si Jesus nga labaw pa sa Kasugoan, wala ginahigkuan sa ana nga pagtandog sa aruon; sa baylo, ginatinlo nana dya. Ong ana nga pulong ag pagtandog nagatinlo, nagaayo ag nagatao et bag-o nga kabuhi. Ong pag-ayo ni Kristo sa aruon nagapakita kanaton sa ana nga pagtao ag pagduho liwat et saysay sa kabuhi et aruon ag sa pagpabalik et “tinapok” sa ana nga pamilya, katilingban ag sa Dios. Ong gin-ayo makabalik liwat sa pagsimba sa templo upod ong “balaan” nga banwa et Dios.
Sa aton panahon manakarya, may mga tawo man nga ginakangil-aran ag ginapahilayo kanaton tungod et anda nga balatian. Halimbawa lamang ong mga tawo nga may AIDS, meningo coccimia, hepatitis, tb ag iban pa. Ano bala ong aton pagtulok, pagkabig, ginahimo o ginatao kananda?

FR. DODO

Wednesday, February 4, 2009

5th Sunday Ord. Time (B)

GINATAPOS KAG GINASUGURAN
Sa pagtapos sang Santos nga Misa aton mabatian ang pari nga nagasiling:”Maglakat kamo sa paghida-it, tapos na ang Santos nga Misa.” Ini nagapahayag lamang nga ang “selebrasyon” sang isa ka buluhaton sa sulud sang Simbahan, natapos na, apang ini nagakahulugan man nga ang ginhiwat nga selebrasyon, dapat SUGURAN sa aton paggwa sa duog sa diin aton ginselebrar ang pinakabala-an kag putuk-putukan nga Sakramento nga ginbilin sang aton Ginuong Jesus… Ini dapat padayunon sa aton pagginawi sa gwa sang Simbahan bilang tanda sang padayon nga PAGBANTALA SANG MAAYONG BALITA sa tagsa ka duog nga aton pagakadtu-an. Sa aton paggwa sa Simbahan ginakung-king naton ang “Good News” nga amo ang aton mangin balon sa paglab-ot sa aton mga isigkatawo bilang bahagi sang aton nga Puno nga amo ang aton Ginuong Jesukristo.
Sa pagkamatu-od, ang Misa isa ka “bukas” nga buluhaton para sa aton tanan. Wala sang sagang nga dapat magluntad sa aton tungasa tagsa ka selebtasyon sini. Bisan sa sulud mismo sang selebrasyon dapat kita bukas sa tanan nga posibilidad nga ginadulut sang Diyos nga mga grasya sa aton…. Sa posibilidad nga diri sarang kita makapatawad, diri sarang kita magtingud nga isa ka panimalay... diri sarang kita makasugud sa isa ka bag-o nga pagpanglakaton kaupod sa aton mga kautoran.
Ang kabangdanan sang pagkari sang aton Ginuo amo ang pagwali sang Maayong Balita nga ang aton Diyos nagapakig-upod sa Iya mga tawo. Kita naga-ambit sini nga misyon. Ano ang aton Maayong Balita sa aton paggwa sa Simbahan?
FR. RONNIE

AMUMA
“Sa isa ka Kasal, ong pari naghambal sa bana, “Ikaw ang HALIGI et panimalay”. Ag sa asawa, “Ikaw ang SUGA et balay”. Dayon ong nanay et bana nagsaligbat, “Ti ako ya Father? Ano ‘ko ya?” Ang pari nagsabat, “Ikaw ang ANAY et balay!”
Dya isa lamang sa mga madamu nga negatibo nga estorya nahanungod sa relasyon et mga mag-asawa sa ila mga UGANGAN. Apang matuod gid bala dya? Ukon isa lang ka pamatyagan?
Makasiling kita nga sa masami, matuod gid nga daw malain ong mga ugangan tungod kay sanda naga-entra o nagasabdong o nagapasilabot, bisan wala gani ginapangabayan kadya, sa kabuhi et mag-asawa. Apang basi ginahimo lamang nanda dya tungod sa pagpalangga nanda kanaton? Kay bisan gusto naton o indi, bilang mga ginikanan, ong mga ugangan daon gid na ya ag himuon o itao ong tanan para lang malipay o mangin maayo ong anda mga anak.
Sa aton ebanghelyo, ginapakita kanaton ong isa ka maayo nga ugangan, ong ugangan ni San Pedro. Pagkatapos sya ayuhon ni Kristo sa ana nga lagnat, sya “NAGHULAT” kananda.(Mk 1,31) Kon sa Iningles ong aton basihan nga paglubad, dya literal gid. “And she WAITED on them.” Apang sa aton Bisaya nga Leksyonaryo, dya gintama kag ginlubad nga, “Kag sya NAG-AMUMA sa ila”. Dyang translation naton sa bisaya amo ang ensakto. Kay kon aton balikan ang original nga tinaga ni San Markos, ong ana gingamit amo ang tinaga nga DIAKONIA, nga ong buot silingon, AMUMA O SERBISYO, ag indi ong PAGHULAT.
Dyang aksyon (DIAKONIA) et ugangan ni San Pedro, wala lamang nagapahisayud nga maayo na gid sya sa ana nga hilanat ukon isa lamang ka “blow-out” et pagpainum ag pagpakaon sa ana mga bisita, kundi dya pagpahanumdom sa tanan, kon ano ong nagakaigo nga serbisyo o aksyon nga dapat himuon sang isa nga nakaagi un et pag-ayo ag pagluwas sang Ginuo. Ag amo gid dya nga serbisyo ong gina-expektar man kanaton tanan bilang mga sumulunod ni Kristo.
Gani, bisan sin-o ka man, ugangan ka man, bata, matambok, maniwang, bisan ikaw bingkong, laon, binayaan, bisan ikaw aswang, ginahulat ka et Dios sa pagserbisyo kanana bilang akto mo et pagpasalamat sa kaayo Nana kanimo!

FR.DODO

Friday, January 30, 2009

4th Sun. Ord. Time (B)

GINAGIKANAN SANG OTORIDAD
Ang isa sa mga ginakahangaw-an sang mga tawo sa pagpanudlo sang aton Ginuo, amo nga Siya nagapanudlo nga may OTORIDAD nga bisan ang mga demonyo nagsunud sa Iya mga mando. Madali nga ginaligwat ini sang mga mga Pariseo nga nagasiling nga ang aton Ginuo nagabuhat sini tungud nga Siya may “alliance” sa Prinsipe sang mga demonyo! Apang mahapos man nga ginbali sang aton Ginuo ang ila argumento sa pagpa-athag nga ang isa ka panimalay nga nagabinahin-bahin indi magdugay, kundi magabulog-lag!
Ang otoridad sang aton Ginuo nga ginakahangaw-an sang mga Pariseo amo nga ini wala Niya ginakuha sa iban, ukon indi ini pareho sang mga manunudlo sang kasugu-an nga nagagamit sang pormula nga: “Suno sa kasulatan”, ukon “Suno sa kay Propeta…”, ukon, “ Suno sa kasugu-an…” kundi Siya nagamando suno sa IYA KAUGALINGON nga otoridad! Ini agud sa paghibalo sa ila nga sarang Niya mabuhat ini tungud Siya amo ang Anak sang Diyos… Siya amo ang Pulong nga nangin tawo nga paagi sining Pulong ang tanan natuga kag nag-ambit sang kabuhi sang Diyos. Sa pagkatawo sang aton Ginuo ang tanan may bag-o nga kabuhi!
Ang mga Pariseo bilib sila sa ila kaugalingon. Nagadumdum sila nga sila lang ang maalam kag may ikasarang! Apang ang ila kaalam tubtub lang sa ila panghuna-huna apang wala ini gina-updan sang ila buhat. Sa pihak nga bahin ang aton Ginuo may otoridad tungud ang Iya ginatudlo gina-updan sang Iya BUHAT!
Ginabuhat ta man bala ang aton ginatudlo?
FR. RONNIE

ONG PANIMUOT AG KABUBUT-ON ET DIOS
Sang ako mag-adto sa Caphernaum, akon nakit-an ag
natungtungan ang mismo nga SINAGOGA nga anay ginsudlan ag ginwalihan ni Kristo, suno sa ginmitlang sa Ebanghelyo (Mk1,21). Dya amo ang pinakahanggud ag nagaisahanon nga Sinagoga nga imo makita sa bilog nga Israel nga daon pa ong ana sini orihinal nga mga haligi ag pundasyon. Dya mga veinte metros ang kalayuon halin sa balay ni San Pedro nga ginakabig nga ilistaran ni Kristo kon duri Sya mag-adto ag kon sa diin ana nga gin-ayo ong ugangan ni Pedro sang dya hilanaton.
Kinaandan un sa Sinagoga nga ong isa ka ‘RABBI’ magkomentaryo sa Santos nga Kasulatan, masami paagi sa bulig et ‘pag-quote’ sa mga nagkalainlain nga ‘sources’, agud sa pagtudlo sa mga tawo et mga ‘pamaagi’ et Dios. Kita makasiling nga si Kristo nakapanudlo bangud Sya ginakabig man nga ‘RABBI’ o Manunudlo, et mga tawo. Gani sa sini nga tiempo ag punto, Sya gin-agda ag gintaw-an et kahigayunan sa paghambal bilang anda nga ‘guest speaker’.
Si San Markos nagasugid kanaton nga kon si Kristo ang magtudlo, ang tanan nga mga tawo natingala gid. Indi Sya et pareho sa mga Manunudlo et Kasugoan. Wala Sya naga-quote sa ginsiling et iban kundi Sya nagatudlo nga ‘may awtoridad’.
Paano si Kristo makapanudlo nga may ‘awtoridad’? Lain si Kristo sa tanan nga mga ‘Rabbi’ bangud sa simple nga rason nga SI KRISTO DIOS. Sa ana nga pagpanudlo, ong ana ginahambal amo gid ong PANIMUOT AG KABUBUT-ON ET DIOS.
Kita man dapat magtinguha sa pag-angkon sa aton mga kaugalingon kadyang PANUMDUMAN AG KABUBUT-ON ET DIOS. Magaabot ong mga tion nga kinahanglan naton magtao et ‘advise’ ag ‘counsel’ sa iban. Kon wala et bulig ag pagtuytoy et Espiritu Santo, ong aton ginahambal mangin ‘samong’ o ‘gamo’ lamang, ag indi makadulut sa taguipusuon ag igdulungog et mga nagapamati kanaton.
FR.DODO

Saturday, January 17, 2009

3rd Sun. Ord. Time- B

ANG PAGTAWAG
Sang pagsugud sang ministeryo publiko (public ministry) sang aton Ginuong Jesukristo, Siya nagtawag sang pila ka mga tawo nga mangin Iya mga gintutun-an. Ini nga mga tawo nahamtang sa sitwasyon nga yara sila sa ila naandan nga pagpangabuhi, nga ayhan sa sadto nga tini-on, katulad man sa kadamu-an sa aton, masako nga nagahiwat para sa ila adlaw-adlaw nga pangabuhi-anan. Apang bisan pa nga sila yara sa tunga-tunga sang ila mga buluhaton, ginbayaan nila sang “HINALI” ang ila mga sahid kag panimalay, kag nagsunud sa aton Ginuong Jesukristo! Wala na sang “question”… wala sang pamalibad… wala sang rason-rason, sila nag-upod nga ayhan “pagtuo” gid lang ang balon, nga ang nagapangagda sa ila indi gid magdala sa ila sa kalainan ukon magbutig sa ila sang Siya maghambal nga:”Sugud karon, tudlu-an ko kamo sa pagpanahid sang mga tawo!”
Ginpili sang Ginuo ang mga “simple” nga mga tawo… halos wala gani sila sang tinapusan nga kurso, ang ila gid lang nahibalu-an amo ang pagpangisda… mga “malangsa” nga klase sang mga tawo… mga ordinaryo kag indi maalam nga mga tawo! Sila amo ang ginpili sang aton Ginuo indi tungud kay mahapos sila tontohon kundi nga tungud sang ila pagka-ordinaryo kag pagkasimple, sila mangin alagyan sa diin mapahayag sang Diyos ang Iya kaalam kag pagkagamhanan.
Sa aton panahon ayhan masiling naton nga ordinaryo lang kita nga mga tawo, apang padayon sa gihapon ang pagpanawag sang aton Ginuo. Ayhan “masako” man kita! Sa tunga sini tanan, ginasabat ta bala ang pangagda sang Ginuo?
FR. RONNIE

Friday, January 9, 2009

SANTO NIÑ0 (B)

Sa titulo sang aton Ginuo bilang Santo Niño, aton matalupangdan, nga kon aton lantawon sa “grammar”, ini nagapahayag sang isa ka pagsalungkaki sang ideya. Ang “Santo” nga termino ginagamit lamang para sa mga “hamtong” nga mga tawo. Para sa isa ka “niño”, ang dapat nga termino nga gingamit “Santito”, tungud siya, gamay. Ang titulo nga “grammatically right” dapat “Niño Santito”!
Apang ngaman nga wala gid magbaylo sang painu-ino ang aton nga Simbahan sa paghatag sang titulo nga “Santo Niño” sa aton Ginuo sang Siya bata pa? Ini tungud, ini nga titulo indi sang suheto sang grammar, kundi sang aton pagtuo! Bisan ang aton Ginuo gamay, o indi pa hamtong, apang ang Iya pagkabuhi ‘daku” sa panulukan sang Iyang Amay sa langit… Ang Iya pagkamasinulundon sa binubuot sang Amay amo ang naghimo sa Iya nga “labing daku” sa tanan nga mga tawo kag mga hari nga nagtuhaw sa sining kalibutan.
Ang aton Ginuong Jesus “Santo” bisan pa sa dagway sang isa ka bata, tungud Siya nagpabilin nga mapainubuson sa pagbaton sang Iya nga misyon, bisan pa ini nagakahulugan sang paghalad sang Iyang kabuhi didto sa kahoy sang Krus. Indi bala nga ang aton Ginuo ang nagsiling nga: “Ang nagapa-ubos sang Iya kaugalingon, pagapataason”?- Ang PINAKAKUBOS amo ang PINAKADAKU sa atubangan sang aton Amay sa langit!
Naghamtong na bala kita sa aton pagtuo?
FR. RONNIE

Saturday, January 3, 2009

BAPTISM OF THE LORD (B)

ANAK NGA NAHAMUT-AN
Sa Kapiestahan sa “Pagbunyag” sang aton Ginuong Jesus, aton mabati-an ang mga pulong sang Ebanghelyo ni San Markos nga gikan sa langit nga nagasiling: “Ikaw ang akon hiinigugma nga Anak. Nalipay gid ako sa Imo.” Ini nga mga pulong ginpahayag sang aton Amay sa langit sang ang aton Ginuong Jesus nagbaton sang bunyag nga ginahatag ni Juan Bautista.
Ayhan madamo ang nagapamangkut kon ngaman nga nagbaton sini nga pagbunyag ang aton Ginuo, kay ini nga pagbunyag isa ka pagbunyag sa pagpatima-an sang paghinulusol, kag ang aton Ginuo, wala man sang dapat nga pagahinulsulan kay wala man siya sang sala! Amo man ini ang naghatag sing palaligban kay Juan Bautista. Para sa iya, dapat siya ang magbaton sang pagbunyag nga igahatag sang aton Ginuo.
Apang ang aton Ginuo wala magpabunyag kay Juan tungud kay kinahanglanon niya nga maghinulsol ukon mahilway sa sala, kundi siya nagpabunyag tungud Siya NAGAHI-USA sa estado sang tawo nga “makasasala” kag tungud sini nga paghi-usa, iya man GINBATAK ang pagkamakasasala sang tawo sa pag-ambit sang Iya nga PAGKABALAAN. Sa sini nga pamaagi, ginpakita sang aton Ginuo nga tawo nangin BUG-OS nga tawo indi tungud kay siya nakasala, kundi tungud kay siya nagapakabalaan o nagapakasantos! Sa sini nga pamaagi, GINAPAHALIPAY KAG NAHAMUOT ang aton Amay sa langit!
Masiling bala naton nga nahamuot man ang aton Amay sa aton adlaw-adlaw nga mga ginabuhat?
FR. RONNIE

Wednesday, December 31, 2008

EPIPHANY

ANG BITUON NGA NAGSUBANG!
Ginasiling sa hulubaton “ Every child that is born, a STAR is born also.” Suno sa mga katigulangan, sa tagsa ka bata nga matawo, nagatuhaw man ang isa ka bituon sa kalangitan. Ayhan naangut ini sa promisa sang Diyos sa kay Abraham, nga mangin subong kadamo sang kabitu-onan sa langit ang iya mangin kaliwat sa bug-os nga kalibuan! Ini tungud nga si Abraham nangin MASINULUNDON sa kabubut-on sang Diyos.
Karon nga Dominggo may isa man ka bituon nga nagsubang ukon nagtuhaw sa kahawaan, kag isa ini ka ESPESYAL nga bituon tungud ini nagapahayag sang Manluluwas nga natawo kag magapuyo sa aton tunga. Ini nga Manluluwas nagdaku nga nagmangin matinumanon sa binubu-ot sang Iyang Amay.
Ang kapiestahan sang Pagpahayag sang aton Ginuong Jesus nagaganyat sa aton sa pag-usisa sang aton kaugalingon kon bala kita matuod nga nangin masinulundon sa binubuot sang aton Amay sa langit.
Matutum bala kita sa pagtuman sang aton mga katungdanan sa Mahal nga Diyos, sa aton panimalay, kag sa aton mga isigkatawo? Sa aton pagkatutum, aton ginapahayag ang KAPAWA nga nagagikan sa pagkatawo sang aton Ginuo. Nagasanag bala kita ukon nangin INSPIRASYON sa aton mga kautoran nga yara pa sa “kadulum”?
Nagpahayag na ang aton Ginuo. Kita? Ginapahayag bala naton siya sa aton mga kautoran?
FR. RONNIE

Wednesday, December 17, 2008

4th Sunday of Advent (B)

ANG “FIAT MIHI” NI MARIA
“Alagad ako sang Ginuo. Kabay nga matuman sa akon suno sa imo ginsiling.” Ini amo ang famoso nga mga tinaga ni Maria Santisima sang iya ginbaton ang papel nga mangin “Iloy sang Bugtong nga Anak sang Diyos”. Amo ini ang kahulugan sang “Fiat mihi” nga latin nga mga pulong. Bisan pa nga indi ni Maria mahangpan ang buot silingon sang Anghel, ginbaton niya ini nga wala sing pangduha-duha bilang kabubut-on sang Diyos nga Amay.
Madamo sang mga bagay nga mabudlay hangpon sa sining kalibutan. Bisan ang akto sang pagluwas sang aton Ginuong Jesukristo sa aton, isa ka pala-isipan para sa aton. Ngaaman nga ihalad gid Niya ang Iya nga kabuhi sa aton nga sa ginsuguran, kita mga MAKASASALA? Ngaman nga mapatay ang isa ka MAAYO nga tawo para sa mga tampalasan? Ngaman nga kon sin-o pa ang maayo nga mga tawo, sila pa ang masami nga gina-una kuha sa sining kalibutan? Kon aton lang tawohanon nga painu-inu ang magtungkad sini, ang isa ka pamangkut, magatuga lamang sang madamo pa nga pasunud nga mga pamangkut. Ini mangin wala’y katapusan nga “cycle” sang sabat-pamangkut… daw naganilibut-libot lang kita.
Husto ang ginpamulong ni Maria! Wala na siya nagpamangkut sa pagbulut-an sang Diyos, kundi bilang isa ka MAPA-INUBUSON nga alagad, iya ini ginbaton nga matigayon ang plano sang Diyos paagi sa iya.
“Man proposes, but God disposes.” Sa aton paghanda sa Paskwa sang Pagkatawo, ginamulalungan kag ginbuhat bala naton ang plano sang Diyos sa aton kaangtanan sa isa kag isa? Makahulugan kuntani ang pagkatawo sang aton Ginuo sa aton tunga!.
FR. RONNIE

Sunday, December 7, 2008

3rd Sunday of Advent (B)

ANG ATON TINGUG
Isa sang mga pinakamanami nga regalo sang Diyos nga ginhatag sa aton kaupod sa bugay sang kabuhi amo ang aton “TINGUG”. Sa aton tingug, kita nababati-an… kita nahahangpan… kita makahimo sang pagdayaw ukon makapahayag sang aton nabatyagan sa sulud sang aton nga kasing-kasing.

Importante ang aton tingug tungud diri naton ginapasad ang mga relasyon sa diin kita nagakabuhi nga may paghangpanay. Ini kon ang aton tingug ginagamit suno sa plano kag ginbuko sang Diyos. Apang kon ang aton tingug gamiton sa tiko kag mala-in nga katuyu-an, ini makadala sang halit nga mas kapin pa sang sa halit sang pisikal nga kasakitan nga aton gina-angkon. Ginasiling gani nga “maayo na lang nga kita masamaran sa aton panit, kay ini nagapali; apang kon kita masamaran tungud sa aton mga pulong nga ginpakawas sang aton tingug, ini indi mahapus malipatan… ini padayon nga nagatapik sa aton pagkatawo, kag wala naga-ayo bisan pa sa mahaba nga tini-on.

Sa Biblia ginasiling nga “ang aton dila katulad sang isa ka espada nga duha ang sulab! Sarang ini makahalit sa sulud kag sa gwa sang tawo!”, kag si Santiago nagpahayag nga “ang dila katulad sang isa ka “timon”, kagamay nga bahin sang barko, apang sarang ini makahatag sang direksyon sa amo nga sakayan (Jas 3:4)”. Ini nagahulugan lamang nga dapat kita magma-inandamon sa tagsa ka hala nga aton ginapakawas paagi sa aton tingug kay ini sarang makabulig ukon makahalit!

Ang aton tingug dapat mangin instrumento sa pagdayaw sa Diyos kag pagtahud sa aton isigkatawo! Sa diin bala naton ginagamit ang aton tingug? Sa pagdala kaayohan o sa paghalit?
FR. RONNIE

Wednesday, December 3, 2008

2nd Sunday of Advent (B)

UBI MAJOR, CESAT MINOR!
Ang aton tigulo sini nga mensahe karon, ginkuha sa ni-Latin nga pulong nga kon aton lubaron sa aton linggwahe nagakahulugan… “Kon ara ang mas mataas, dapat magsunud ang manubo…” Ukon “ Kon ara ang manunudlo, dapat magsunod ang bumulutho!” Madamo ini sang kahulugan nga nagapatuhoy sa isa ka kamatu-oran nga nagasiling nga kon ara ang “agalon” ang “sulugu-on dapat magpa-ubos!

Ayhan amo man ini ang nabatyagan ni Juan Bautista sa aton pagpamalandong sa ika-duha nga Dominggo sang Adbiento! Nahangpan niya sang maayo ang iya nga hilikuton kag papel sa pag-abut sang Mesias, nga siya indi ang ginapa-abut sang mga tawo nga Manluluwas, kundi siya isa lamang ka tiglawas nga ginpadala sang Diyos nga maghanda sa pag-abut sang Manluluwas sang kalibutan.

Madamo kaayo ang mga tawo nga nagsunud sa iya kag nagbaton sang iyang pangagda sa paghinulusol. Kon sa aton pa, si Juan Bautista madamo na sang mga “fans” tungud sang iya pagpangwali nga wala sing ginapasuna-id, kundi ini tampad sa pag-confrontar sang kamatu-oran sang kabuhi sang tagsa-tagsa. Apang bisan pa nga siya “sikat” sa panulok sang mga tawo, wala “maghabok” ang iya nga ulo sa bugal sa pag-angkon sang kadungganan nga siya amo ang ginapa-abut nga Mesias. Sa baylo, siya nagsiling nga “Ang magakari nga ulihi lang sa akon mas gamhanan pa sa akon…”

Ini nga PAGPA-UBOS ni Juan Bautista naga-agda man sa aton nga mangin mapa-inubuson. Usisa-on kag tan-awon naton ang aton kaugalingon kon bala kita matu-od nga mapa-inubuson ukon nagahari sa gihapon ang bugal sa aton kabuhi?
FR. RONNIE

Friday, November 21, 2008

CHRIST THE KING

ANG MATUOD NGA HARI
Ginatakup naton karon nga Dominggo ang isa naman ka pahina sang aton Kaledaryo Liturhiko sa Santa Iglesia Catolica. Sa pagtakup sini aton ginaselebrar ang Kapiestahan sa pagpahayag nga si Kristo amo ang aton nga hari! Hari sang bug-os nga Kalibutan kag hari sang aton nga kabuhi.
Amo gani nga suno sa una nga kustombre, ini nga kapiestahan amo ang kapiestahan sang mga Amay sang mga panimalay tungud ang mga amay amo ang “hari” sang ila nga pamilya… Ang hari nga amo ang dapat nga haligi sang panimalay nga Kristiyano. Ini nga pagkahari naga-ilig sa pagkahari sang aton Ginuong Jesus nga amo ang aton sadsaran sang aton nga pagtuluohan nga Kristiyano.
Diin bala makita ang pagkahari sang aton Ginuo? Siya nagsiling nga “Kon luyag ka nga mangin daku sa atubangan sang Diyos, dapat ka nga mangin kubos… kag mangin sulugu-on sang tanan!” Sa sini nga painu-ino ang pagkahari sang aton Ginuo napasad sa kamatuoran nga Siya nangin alagad kag wala magpa-alagad. Siya nagkari suno sa iya agud “mangin alagad sang tanan kag indi agud alagaran.
Ang pagkahari sang aton Ginuo, matuod-tuod kag wala naga-isip nga pag-alagad. Kag ini amo kuntani ang sulundan sang aton mga amay sang aton tagsa ka panimalay. Ang isa ka amay nga uyaya sa iya obligasyon sa pag-alagad sa iya pamilya, indi takus nga mangin amay sang panimalay! Ang isa ka amay, bilang haligi, dapat mangin kabakud sang iya nga pamilya kag ginagikanan sang kusug sang tagsa ka katapo sa pagpangatubang sang mga kabudlayan sa adlaw-adlaw nga pagkabuhi!
Pila ayhan sa aton mga amay sang pamilya ang makabig naton nga matuod-tuod nga hari nga naga-alagad?

FR. RONNIE

Sunday, November 9, 2008

33rd Sun. Ord. Time

ANG ATON “DIUTAY” NGA TALENTO
Malapit na lang magatakup ang isa naman ka pahina sa Kalendaryo sang Simbahan. Sa dili madugay, magasugud na ang Adbiento nga amo naman ang bag-o nga “cycle” sang Kalendaryo Liturhiko. Amo gani nga bisan ang mga balasahon sa aton mga Misa sa sining mga tini-on, nagapatuhoy sa tema nahanungud sa katapusan nga mga panahon.
Ang Ebanghelyo sa subong nga Dominggo nasentro sa tema sa diin ang Diyos magakari subong isa ka “Agalon” nga magapangayo sing “husay” sa iya mga enkargado, sa diin siya naghatag sang mga nanuhay-tuhay nga mga talento ukon kapasidad sa tagsa-tagsa, ayhan, suno sa ila masarangan. Wala ni isa sa ila nga wala nakabaton. Ang duha, nagpatikang sini sing maayo, apang ang isa nagrason nga “nahadluk” siya tungud “istrikto” ang iya nga agalon, kag gani, iya lang ginlubong sa duta ang “talento” ukon “manggad” nga gintugyan sa iya.
Mahapos maghimo sing “rason” sa aton mga kakulangan, katulad sang ikatatlo nga sulugu-on. Nahadluk gid bala siya? Wala man ginsiling sa Ebanghelyo nga istrikto ang iya nga agalon. Ginsiling lang nga siya nagapangayo sing husay! Pero wala siya sang mahatag, tungud sa pagkamatuod, GINATAMARAN siya magpatikang sang manggad sang iya nga agalon.
Indi kita magsiling nga diutay lang ang aton masarangnan. Panumdumun naton nga si Hitler nagda-ug sa pagdumala sang Nazi Party tungud lamang sa “isa ka diutay” nga boto sang 1923! Madamo pa sa aton maragtas ang nagda-ug tungud sa “isa” lang!
Ayan, diutay lang ang ginhatag sa aton, apang ginhimud-usan ta bala nga magdamo ini? Amo ini ang ipamangkut sa aton sa katapusan! Ano ang ginbuhat ta sa talento nga ginhatag sang Diyos sa aton?

FR. RONNIE

Friday, November 7, 2008

DEDICATION OF ST. JOHN LATERAN

PAGTAHUD SA PULOY-AN SANG DIYOS
Sa isa ka puloy-an may mga nanari-sari nga mga hulot ukon lugar sa diin kita nagabuhat sang aton mga buluhaton. May yara nga sala, kon kita nagakinahanglan maghilay-hilay ukon magsugilanon. May yara nga hulot tululogan kon luyag kita mag-”descanso”. May hulot kalan-an ukon “dining room” kon luyag kita magka-on. May kasilyas ukon “Comfort Room” kon kita magbuhin sang sobra nga nagasulud sa aton lawas… kag madamo pa nga mga klase sang mga hulot nga sarang naton maplastar sa aton mga panimalay. Ang iban may yara nga “Music Room” ukon “TV Room” ukon “Bar” kag iban pa. Ini tungud luyag naton nga ang tanan “plastado” kag ang aton buluhaton ginahimo naton sa insakto nga lugar.
Amo man ini ang Simbahan. Ini ginakabig naton nga isa ka BALAAN” nga duog, tungud diri nagasumalang ang kabuhi naton nga nagapakig-angut sa kabuhi sang Diyos. Ang Simbahan balaan tungud kita nagapati nga diri “NAGAPUYO” ang LABING BALAAN sa tanan– Ang Diyos nga aton Manunuga. Ginbalay naton ini para sa Iya agud Siya madulutan naton sang PAGHIMAYA, PAGDAYAW, PAGHIGUGMA, PAG-ALAGAD KAG PAGTAHUD! Diri sa Simbahan ginahiwat ang mga butang nga ginakabig naton nga Sagrado sa atubangan sang Diyos!
Amo gani nga naakig gid ang aton Ginuong Jesus sang makita Niya nga ang balay sang Iya nga Amay, ginhimo nga “Merkado” kag “Balay sang mga Makawat kag mga Buyong” sang mga tawo. Siya nagahigugma kag nagatahud sang tuman sa Iya nga Amay, kag Siya nagala-um man nga kuntani ang mga tawo nga gintuga sang Amay suno Iya laragway maghatag man sang nagaka-igo nga katahuran.
Kon magsulud kita sa Simbahan, ginapatuhoy bala naton ang tama nga katahuran sa Diyos? Anak bala kita sang Diyos o mga Buyong?
FR. RONNIE

Wednesday, October 22, 2008

30th Sun. Ord Time

MATUOD NGA PAGHIGUGMA
Masami, sa aton nga lenggwahe, kon magsiling ikaw nga ikaw nagahigugma, ini nagakahulugan nga “mamag-an” ang imo balatyagon… daw nagalutaw ikaw sa rosa nga panganud… ukon kanami sang imo balatyagon kay daw sa masanag ang tanan… ukon iban pa nga makapahayag sang manami nga eksperyensya. Masami ginapaangid naton ang paghigugma suno sa aton NABATYAGAN.
Apang kon aton nga usisa-on ang dinalan sang Santos nga Kasulatan, malayo ini kaayo nga kahulugan sang minatuod nga paghigugma. Kay sa mga pulong sang Diyos, ang paghigugma indi lamang sang balatyagon, kundi isa ka DESISYON!... Desisyon nga bisan indi man maayo ang imo pamatyagan, sa gihapon padayon ikaw nga magahatag sang katumanan sini tungud ini isa ka SINUMPA-AN NGA BALAAN,
Sang pagpadala sang aton Diyos nga Amay sang Iyang Anak agud maghalad sang Iyang kabuhi sa aton, Siya naghimo sang isa ka desisyon sa paghigugma sa aton bisan pa nga dili kita takus tungud sang aton mga sala, agud padayon Niya mapaambit ang Iya himaya sa aton.
Sang ginhalad sang aton Ginuo ang Iya kabuhi sa Krus sa isa ka makahuluya nga kamatayon sang isa ka Kriminal, Siya naghimo sang isa ka desisyon sang kahulugan sang Iya nga paghigugma sa aton.
Ang paghiguma kabus nga ginasimbolo sang “tagipusu-on” lamang. Ang minatu-od nga simbolo sang paghigugma amo ang KRUS… paghigugma nga handa mag-antus bisan pa ini nagakahulugan sang paghalad sang kabuhi.Naghigugma bala kita sang MINATUOD? Ano ang aton mga desisyon sang paghigugma?

FR. RONNIE