3rd Sunday of Lent (A)

ANG NAGLIGAD KAG ANG PALAABUTON
Ang aton Ebanghelyo sa sining ikatatlo nga Dominggo sang Kwaresma, nagapakita sa aton sang pagsumalang sang aton Ginuo sa isa ka babayi nga Samaria sa isa ka “bubon”.
Ang bubon sa isa ka disierto, masami nga madalum, agud makakuha ka sang bastante nga tubig, kag suno sa kustumbre sang mga Israelinhon, ang mga babayi amo ang “nagasag-ub” sang tubig. Amo gani nga ang aton eksena subong nga samtang ang aton Ginuo ‘naga-inum’ sang tubig sa amo nga bubon, may isa ka man ka babayi nga manugsag-ug sang tubig, kag ayhan ini nga babayi ginakapoy na sa sige gid nga binalik-balik sang pagsinag-ub. Sang iya mabati-an ang aton Ginuo nga nagasiling nga Siya may igahatag nga tubig nga kon siya makainum, INDI na gid siya pag-uhawon liwat, daw maano siya sa kalangkag sa pagpangayo sini sa aton Ginuo!
Apang ang aton Ginuo, nagatumud sa isa ka mas madalum pa gid nga bubon, kag ini amo ang bubon sang iya TAGIPUSU-ON. Kon siya lamang magkabuhi sa KAMATUORAN, kag indi magpanago sa landong sang kabutigan, siya makaita sang tuburan sang isa ka bag-o nga kabuhi sa diin ang Diyos amo ang iyamangin KAPUPUN-AN.
Nakahibalo ang aton Ginuo nga ini nga babayi may nagligad– nga siya nagkabuhi sa pito ka lalaki, kag ang iya ginapuyo subong indi sang iya nga bana, apang ginpasalig siya sang aton nga Ginuo, nga indi tungud kay siya may nagligad, wala na siya sang palaabuton. Siya sa gihapon, ginahigugma sang Diyos kon siya handa sa paglakat sa dalan sang pagbag-o!


FR. RONNIE


TUBI SA TABO

Manakara, madali un bulngon ong kauhaw et tawo. Luwas sa tubi, duro un et ‘soft drinks’ ag ‘energy drinks’. Ong kauhaw sa kasadya sarang mabulong et pag-imnanay et ‘beer’ o ‘whiskey’ o ‘tanduay rhum’. Ag kon kis-a may upod pa nga kalingawan.
Apang madula bala kaon ong kauhaw et kalag, ong madalum nga kauhaw sa matuod nga kalipay? Ong Ebanghelyo manakara nagatudlo nga si Kristo lamang ong may bulong sa kara nga kauhaw. Kon tubtob manakara, padayon pa kita nga nagalagas et kalipay bisan pa nga dara un kanaton ong manggad ag kadungganan, ayhan dya tungod kay owa pa gid naton makilala si Kristo.
“Nagdala ong isa ka pari et TABO sa ana sermon. Ana dya ginpakita sa mga tagpalamati ag dayon ginsudlan nana dya et mga hanggud nga bato. Nagpamangkut sya sa mga tumuluo: “Puno un bala ong tabo ukon indi?” Owa nagsabat ong ana ginasermonan, gani ana pa gid dya ginbutangan et magagmay nga bato ag dayon ginbudboran et balas. Pagkatapos kaon, ana ginbubuan ong tabo et TUBI ag gindeklarar nga punopuno un gid ong tabo. Dayon ong pari nagsiling sa ana mga parokyano: “Kon aton baliskaron ong proceso et aton mga ginpangbutang sa tabo o kon gin-una naton ong pagbutang et tubi, tani, kagaina pa napuno ong tabo!”
Ano ong leksyon et estorya? Kon luyag naton ong bug-os nga kalipay, indi kita maglagas sa kalipay nga ginatao et kalibutan. Kay bisan daon un kanaton ong tanan nga manggad, kadungganan, ag kadayawan, ong aton kabuhi indi gid mangin kumpleto ag kulang kon owa naton UNA nga ginapangita si Kristo, ong tubi nga buhi, ong matuod nga bulong sa kauhaw et tawo.



FR. DODO

2nd Sunday of Lent (A)

ANG IYA GUYA NAGMASILAW

May mga tinion sa aton kabuhi nga ang aton mga mata ”naga-inggat” tungud sa kalipay, ukon ang aton guya, may ginapahayag nga “kapagsik”- indi ka “haggard” lantawon. Ini naga-abut sa aton sa masami kon kita maka-eksperyensya sang matahum nga balatyagon. Ini ginapahayag man sang una sa mga “love-letters” nga nagasiling: “Just being with you, I feel like walking on pink clouds!” Daw kanami lang batyagon kon ikaw “in-love”… daw ang tanan ara lang sa estado sang “ecstacy”- gikan sa tinaga nga “ex– stasis” buot silingon “ikaw nagatindong sa GWA SANG IMO KAUGALINGON.”- daw nagalutaw-lutaw lang ikaw sa kahanginan.
Sa aton Ebanghelyo subong, ang aton Ginuo, nag-eksperyensya man sining “moment of ecstacy” sa bagay nga nagmasilaw ang iya nawong, kag bisan pa gani ang iya nga bayu, nagmaputi nga wala sa bug-os nga kalibutan nga makatumbas sang kaputi sini! Siya nakabatyag sini tungud Iya na nakita ang Iya ginahulat nga himaya nga pagapakig-ambitan kaupod sa Iya Amay, kon matapos na ang Iya nga misyon sa paghalad sang Iya nga kabuhi sa Krus!
Ang presensya ni Moises kag ni Propeta Elias nga nagpahayag sang ila mga kaugalingon sa aton Ginuo, naghatag man sa aton Ginuo sang kabakud sa paghatag sang katumanan sa binubuot sang Amay.
Ang “TRANSFIGURATION” indi lamang sang tion sang paputi-puti sang mga bayo ukon pagmasilaw sang guya. Ini tion sa pagpainu-ino nga sa likud sang kasakit, may paglaum kag tunay nga KALIPAY!


FR. RONNIE



LUHA

“Ginoo, mayad gid nga dari taton duri!” – Amo on ong ginsiling ni Pedro pagkatapos et pagbalhin et dagway ni Kristo. Dya nagapahayag nga indi un sya buot maghalin idto sa ibabaw et bukid. Kon sa aton pa, si Pedro daw nagasiling: “Indi un ta magpanaug ah! Nami tana duri sa ibabaw. Indi un taton magpanaug sa idalum! Didto malain tana kay duro et problema, pinatyanay, kidnapanay, linibakay, traidoranay, linog ag tsunami…Duri un lang taton!”
Apang indi on ong dalan nga buot et Dios nga aton panawon. Owa et “SHORT CUT” paadto sa Pagkabanhaw. Gani si Kristo mismo ong nag-una sa tatlo ka mga Apostoles sa pagdulhog paidalum sa pagpakita nga ong ana “Transfiguration” isa lamang ka pasamit o patilaw o pagpasid-ing et himaya nga pagaangkunon man nanda kon sanda mag-upod lamang kanana ag magsunod sa ana dalan et Krus.
“Isa ka adlaw, ong tanan nga mga Angheles nagpanaug sa duta sa pagpangita et pinakamatahum nga regalo nga anda itao sa “Birthday Celebrator” nga amo ong Dios. Nagbalik sanda ag isa isa nga nagtao et anda regalo sa Ginoo. Ong “Birthday Boy” nalipay gid ag nagpasalamat kananda. Apang ong isa nga nagtao gid et pinakahanggud nga kalipay sa Dios amo ong isa ka anghel nga nagtao kanana et isa ka “LUHA”. Luha adto et isa ka tawo nga nagaluhod nga nagatiyabaw sa isa ka madulom nga kapilya bangud et kapiot, kabudlay ag kapaslawan sa pagpangabuhi. Ong Dios nagsiling: “Dya nga luha amo ong pinakatahum nga regalo nga akon nabaton. Kay dya luha et isa ka tawo, nga bisan sa ano pa nga kalisod ag kabug-at et kabuhi, PADAYON GIHAPON NGA NAGALAUM, NAGASALIG AG NAGATUO KANAKON!”


FR. DODO

1st Sun. of Lent (A)

HABOK VS KUPOS
Ang tanan nga mga pagsulay ginapatuhoy una sa tanan sa aton BUGAL. Ang panulay nagasudyut sa aton PAGPAHABOK sang aton kaugalingon… Kon ikaw Anak sang Diyos… kon ikaw ang hari… kon ikaw ang manager… kon tunay ka nga lalaki… kon ikaw maisug...kag iban pa nga mga panghangkat. Sumulud gani kita sa sini nga patibong, ang tanan mahapos na para sa demonyo!
Suno kay San Mateo sa aton Ebanghelyo, ang panulay indi sang tinuga nga may sungay, may bangkil, may ikug, ukon isa ka maitum nga “monster”. Para kay San Mateo ang panulay amo ang isa nga NAGASUDYOT O NAGA-ASOT sa aton sa pagbuhat sang kontra sa binubuot sang Diyos… naga-asot sa aton sa pagbuhat sang MALAIN. Sarang ini sila nga mangin aton barkada, pinakasu-od nga abyan, ginikanan, ukon utod! Amo ini sila ang nalipay maglantaw nga amat-amat naton nga ginasamad ang aton kaugalingon kag pangabuhi.
Ang demonyo nagatudlo sa aton sa paghandum sang isa ka mahapus nga pamaagi, ang pinakamadasig nga pahito, ang pinaka-”short-cut” sang mga butang nga aton ginahandum. Gani ang demonyo nagapakita sa aton sang “instant” nga resulta, mangin “sikat” pirmi, kag mangin manggaranon sa padali nga paagi.
Sa aton pagsugud sang panahon sang Kwaresma, ginapakita sa aton sang aton Ginuong Jesus ang pagpakigbato sa sini nga mga pagsulay– ang minatuod nga kadalag-an indi sa pamaagi nga masulhay kundi sa pamaagi sang KRUS!

FR. RONNIE


PAGTILAW
Ano gid bala ong buot silingon et tinaga nga TENTASYON? Dya naghalin sa tinaga nga griego nga “PEIRAZEIN” nga ong buot silingon “TO TEMPT”. Sa English, dya ginakabig masami ag pirme nga isa ka malain nga tinaga. Kay ong kahulogan kaon amo ong pagsulay sa isa ka tawo para maghimo et malain, para magpakasala, para maglisa sa husto nga dalan. Apang ong “peirazein” nga tinaga nga gingamit sa Biblia may daon pa gid nga iban nga kahulogan. Ag kaon amo ong “TO TEST” o PAGTILAW.
Por ejemplo, ong isa sa mga pinakamatahum nga estorya sa Daan nga Kasugtanan amo ong estorya ni Abraham nga kon sa diin gamayan nya lang sug-an ong ana ‘unico hijo’ nga si Isaac. Dya nagasugod sa kara nga mga tinaga: “Sang ulihe, ong Dios “NAG-TEMPT” kay Abraham…” (Gen 22,1) Klaro duri nga ong tinaga nga “to tempt” owa nagakahulogan et pagsulay agud mangin malain. Kay isa ka binuang ong magpanumdom nga ong Dios buot maghimo sa isa ka tawo nga magpakasala. Buot silingon, ong tinaga nga “to tempt” duri klaro nga nagakahulogan indi et pagsulay kundi pagtilaw. Nag-abot un ong tion et pinakahanggud nga PAGTILAW et Dios sa ‘loyalty’ – pagkatampad ni Abraham. Subong nga ong salsalon ginatilawan anay antes gamiton, gani ong tawo ginatalawan man et Dios antes nana sya ipadala ukon pahimuon et ana naluyagan.
Si San Ambrosio nagsiling: “Ong demonyo nagasulay agud sya mangguba; Ong Dios nagatilaw agud Sya mangkorona!” Buot silingon, ong tentasyon indi dapat sa aton maghatud sa sala; dapat dya maghatud kanaton sa pagdaug et sala. Indi dya dapat maghimo kanaton nga malain; dapat dya maghimo kanaton nga maayo. Indi dya dapat magpaluya kanaton, dya dapat magtinlo, magpino ag magpabakud kanaton.


FR. DODO

9th Sun. Ord. Time (A)

KAY SIN-O OTORIDAD?
Sa tagsa ka pamangkut sa aton Ginuo sa mga hitabo sa Iya nga kabuhi, may yara gid Siya nga sabat sini. Bisan ano pa man ang “isyu”, indi gid Siya mawad-an sa Iya panglantaw sa mga hitabo kag sa Iya kaugalingon nga painu-ino. Ayhan masiling naton nga Siya isa ka “philosopher”, isa ka “abogado” ukon isa ka mangin-alamon nga nakahibalo sang tanan. Daw isa Siya ka “walking encyclopedia”. “Ask anything under the sun, and He will always have an answer!”
Ayhan amo sini ang panglantaw sang mga tawo sang una sa Iya ukon sang iban man sa aton subong. Apang ang aton Ginuo, sa akon pagpati, wala sa mga “klase” sang mga tawo nga aton ginsambit sa ibabaw. Siya isa ka tawo nga “tampad”- sinsero, nga ang iya lamang tinindugan amo ang iya “INTEGRIDAD”, kag ang Iya hinganiban amo ang KAMATUORAN. Wala Siya sang ginatago, wala Siya sang ginapasulabi, kag wala Siya sang ginapanagangan. Ginatan-ay Niya ang KAHILWAYAN sa tagsa-tagsa kag ang Iya panghangkat amo ang paglakat sa dalan sang PAGHIGUGMA subong nga Iya Amay GUGMA!
Amo gani nga wala Siya sang ginakahadlukan, bisan pa sa mga makapatay sang Iya nga lawas, tungud ang Iya pagkatawo mismo amo ang NAGAPANAKSI sang Iya ginabantala nga maayong balita.– “His works and personhood testifies to His integrity as a person!”
Bilang isa ka sumulunod Niya, kita man Iya gina-agda sa pag-agi sa dalan nga Iya gina-agyan– sa dalan sa diin kita mangin matuod-tuod nga HILWAY tungud aton ginahuptan ang KAMATUORAN KAG GUGMA!
FR. RONNIE


FACE THE MUSIC
Nakabati un bala kamo et hambalanon nga “Face the music”? Amo dya ong estorya sa likod kaon. Duro nga tinuig ong nagliligad, may isa ka tawo nga luyag magtukar sa isa ka ‘Imperial Orchestra’ apang owa gid sia et may naman-an bisan isa ka nota. Pero tungod kay sya manggaran ag impluwensyado nga tawo, sya nagdemand nga maentra sa orchestra agud sya makapasikat sa atubangan et Hari. Ong ‘conductor’ nagpasugot nga mapungko sia sa ikaywa nga raya et orchestra. Bisan indi sya kasayud matukar, sia gintaw-an et ‘plauta’. Ag kon mag-umpisa un gani ong konsyerto, ana dayon ginabayaw ong ana instrumento, magpahabok et ana gawi ag maghulaghulag et ana tudlo. Ana dya tanan ginahimo apang owa ka gid et mabatian nga tunog. Daw sa ‘lip sing’ lang gali.
Dya nga pagpakunokuno nagpadayon sa masunod nga daywa ka tuig. Ag isa ka adlaw, nagbag-o ong ‘conductor’ et orchestra. Ginhambalan nana ong orchestra nga gusto nana personal nga i-audition ong mga manugtukar agud masayran nana kon ano sanda kasagad. Pahalinon nana ong indi makaabot sa ana ‘standards’.
Isa isa nga nagperform ong mga manugtukar. Sang ana un nga torno sa pagperform, tungod sa kakulba, ong manugplauta nag-aloy. Apang nagpatawag et duktor ag nag-examine kanana ag nagdeklarar nga owa sia et sakit. Dayon ong bag-o nga ‘conductor’ nag-insist nga magtukar sia. Gani ong manugplauta, nga sobrasobra ong kahuya, nag-ako nga sia peke gali. Ag amo on ong adlaw nga sia nag-”face the music”.
Duro kanaton ong nagasiling nga kita nagatuo gid kay Kristo apang owa man naton ginasaksihan ong aton pagtuo. Duro kanaton ong nagasiling nga palangga naton ong Dios apang owa man naton ginasunod ag ginakabuhi ong ana mga gintudlo. Buot silingon, duro kanaton ong mga peke. Magaabot ong tion nga tanan kita magatindog sa atubangan et Hukom et langit ag duta ag maga-”face the music”. Owa un et makakatakata, makapaditol, makapakunokuno o makapanago sa kadam-an. Masayran un ong mga peke sa minatuod nga Katoliko. Tani indi kita masapwan upod sa mga peke.

FR. DODO

8th Sunday Ord. Time (A)

SWEET SURRENDER

Amo ini ang titulo sang kanta ni John Denver. Ini nagapadayon sa masunod nga mga tinaga: “Sweet, sweet surrender, live, live without care. Like a fish in the water, like a bird in the air.” Ini nagapahayag sang panglantaw sang kabuhi nga may PAGSALIG!
Sa aton Ebanghelyo subong, ginapakita sang aton Ginuo ang sabat sa masami naton nga ginapamangkut sa aton kabuhi: “San- o pa bala ako makapahuway?” Sa aton pagkabuhi nagakalumos-lumos na kita masami sa sobra nga kasaku-on o kapakaton. Ginakulang na ang aton kaugalingon sa pahuway. Indi bala nga kon agdahon kita sa mga buluhaton ukon mga aktibidades, ang masami naton nga ginasabat: “Kamo nalang, kay pakat gid ako”. Pakat sa ano? Sa pagpangita sang aton pangabuhi-anan.
Gina-agda kita sang aton Ginuo sa paglantaw sa mga kapispisan sa kahawaan, kag sa mga bulak sa latagon. Wala sila nagapanrabaho, apang GINASAGUD sila sang aton Amay sa langit! Ayhan pa kita nga gintuga sa laragway sang Diyos?
Wala nagasiling ang aton Ginuo nga magpalando-lando kita sa aton kabuhi, kundi nga katulad sa mga kapispisan kag mga bulak, aton ipahamtang ang aton kabuhi sa BUG-OS nga PAGSALIG sa aton Amay sa langit. Isa ka kabuhi nga MAPINASALAMATON kon ano man ang IHATAG sang Diyos sa aton, kag indi na kita maghandum sa mga bagay nga sa pagkamatuod, INDI MAN gani naton KINAHANGLANON! Kon ang Diyos amo ang NAGAPUNO sa aton, ang tanan PAAMAN nalang!

FR. RONNIE
MAMON

Ong “MAMON” isa ka tinaga nga Hebreo nga ong buot silingon “Material Possessions” ukon dutan-on nga manggad. Ong ensakto nga ‘spelling’ kaon amo nga dya may isa lang ka “M” ag indi daywa. Buot silingon, indi et “Mammon” kundi “Mamon” lang.
Sang una-una gid, indi dya malain nga tinaga. Dya naghalin sa isa ka “root word” nga ong kahulugan “to entrust” ukon ‘itugyan’. Gani ong ‘mamon’ amo ong butang nga ginatugyan et isa ka tawo sa banko ukon sa isa ka masaligan nga talalaguan. Dya amo ong manggad nga ginatugyan et isa ka tawo sa isa ka tawo agud mahinalungon nga taguon para kanana. Apang sa pagligad et panahon, ong ‘mamon’ owa un nagakahulogan et isa ka butang nga ginatugyan et isa ka tawo agud taguon kundi sang butang konsadiin ginatugyan et tawo ong ana pagsalig. Gani sa punta, ong ‘mamon’ owa un ginabasa nga may gamay nga ‘m’ kundi ginabadbad bilang may hanggud o “Capital” nga “M”. Buot silingon, dya ginakabig un nga daw dios.
Amo dya ong aton dumdomon sa paghambal ni Kristo nga: “You cannot serve both God and mamon!” (Indi kamo makaalagad sa Dios ag sa manggad!) Sya liwat nga nagatudlo kanaton nga sa aton kabuhi, dapat sya ong numero uno, sya gid ong aton palanggaon ag indi ong mga kalibutanon nga manggad nga sya man lang ong nagtuga ag nagtao kanaton. Sya nagapaandam nga indi kita dapat maglagas, magpalangga et todo ukon mangin ulipon et mga manggad et karang kalibutan, nga aton un Sya malipatan ag ong Ginaharian et Langit – ong kabuhi nga nagaumpisa sa aton pagpanaw halin sa karang nagalipas nga kalibutan. Gani, ong Dios gid man bala ong aton ginasaligan?


FR. DODO